नेपालबाट पोल्यान्ड (Poland) सामान ल्याउँदा/आयात गर्दा ध्यान दिनुपर्ने कुराहरु

१. — किन नियम लाग्छ?

पोल्यान्ड मध्य युरोपको EU सदस्य देश हो जसले EU Customs Union र Common Customs Tariff (CCT) पालना गर्छ। यसको अर्थ नेपाल जस्तो EU बाहिरको देश (third country) बाट ल्याइने सबै सामानमा EU को एकीकृत भन्सार नियम लागू हुन्छ। नेपालबाट आयात हुने सामानमा customs duty (यदि लागू भए), VAT (Value Added Tax) र सम्भवतः अन्य excise duties लाग्न सक्छन्। EU ले सामानको सुरक्षा, स्वास्थ्य, पर्यावरण र intellectual property लाई उच्च प्राथमिकता दिन्छ, जसले गर्दा documentation, origin proof र compliance अनिवार्य हुन्छ। नियम नमान्दा सामान confiscated, fined वा returned हुन सक्छ। व्यक्तिगत प्रयोगका लागि (personal effects) नियम केही सरल हुन्छन्, तर व्यापारिक आयात (commercial) मा EORI number, import declaration र licenses चाहिन्छ। नेपाल Least Developed Country (LDC) भएकोले EU को Everything But Arms (EBA) scheme ले धेरै सामान (textiles, handicrafts, carpets आदि सहित) ०% duty दिन्छ, तर यो लाभ लिन Certificate of Origin चाहिन्छ। यो scheme ले नेपालको textiles, handicrafts जस्ता निर्यातलाई फाइदा पुर्‍याउँछ तर कागजात नहुँदा normal duty लाग्न सक्छ। EU नियमहरू नियमित परिवर्तन हुन्छन्—जस्तै २०२६ मा low-value consignments मा duty परिवर्तन हुँदैछ। यसैले सधैं आधिकारिक स्रोत (EU Access2Markets वा Polish KAS) चेक गर्नुहोस्। कुल मिलाएर, यो प्रक्रिया जटिल भए पनि सही तयारीले सजिलो हुन्छ।

२. कुन सामान नेपालबाट पोल्यान्ड लैजान/आयात गर्न पाइन्छ?

नेपालबाट पोल्यान्ड ल्याउन सकिने सामान मुख्यतः व्यक्तिगत र व्यापारिक दुई प्रकारका हुन्छन्। व्यक्तिगत सामानमा कपडा, मोबाइल, ल्यापटप, किताब, औषधि, व्यक्तिगत सामग्री पर्छन् जुन study, work वा travel को लागि हुन्छन्। यस्ता सामानमा यदि मूल्य कम छ भने प्रक्रिया सरल हुन्छ। व्यापारिक सामानमा pashmina, handicrafts, carpets, textiles, clothing, essential oils, leather goods, tea, coffee आदि मुख्य छन् जुन नेपालको प्रमुख निर्यात हुन्। यीमा EBA scheme ले duty-free पहुँच दिन्छ तर rules of origin पूरा गर्नुपर्छ। प्रतिबन्धित (prohibited) सामानमा हथियार, विस्फोटक, नशालु पदार्थ, नकली वस्तु, endangered species (CITES), GMO बिना प्रमाण, र केही agricultural/animal products बिना certificate पर्छन्। नियन्त्रित (restricted) सामान जस्तै plants, seeds, food, chemicals, hazardous materials लाई Phytosanitary, Veterinary वा special license चाहिन्छ। व्यक्तिगत औषधिमा prescription र reasonable quantity चाहिन्छ। यदि सामान EU मापदण्ड (CE mark, REACH आदि) पूरा गर्दैन भने reject हुन सक्छ। नेपालबाट आउने धेरैजसो हस्तकलामा duty छुट छ तर कागजात नहुँदा समस्या हुन्छ। कुल मिलाएर, प्रतिबन्धित बाहेक धेरै सामान ल्याउन सकिन्छ तर सही classification (HS code) र documentation अनिवार्य छ। सधैं EU Access2Markets portal मा HS code चेक गर्नुहोस्।

३. पोल्यान्ड भन्सार प्रक्रिया — चरणबद्ध

नेपालबाट सामान पठाउँदा प्रक्रिया चरणबद्ध हुन्छ। पहिलो, exporter ले सामान प्याक गरेर Commercial Invoice (मूल्य, विवरण, HS code सहित), Packing List, Bill of Lading/Airway Bill, र EBA preferences को लागि Certificate of Origin Form A (वा invoice declaration) तयार गर्छ। दोस्रो, सामान पोल्यान्ड पुग्दा importer ले Import Declaration (Single Administrative Document वा electronic via PUESC system) भर्छ। व्यापारिक आयातकर्ताले EORI number (Economic Operators Registration and Identification) लिनुपर्छ जुन EU मा अनिवार्य छ। तेस्रो, customs authority ले risk-based inspection गर्छ—कागजात चेक, physical examination वा lab test हुन सक्छ। यदि सबै ठीक छ भने customs clearance हुन्छ र duty/VAT तिर्नुपर्छ। व्यक्तिगत सामानमा courier (DHL, FedEx) ले प्रक्रिया ह्यान्डल गर्छ तर recipient ले VAT तिर्नुपर्छ। यदि मूल्य €150 भन्दा कम छ भने (फेब्रुअरी २०२६ सम्म) customs duty छुट छ तर VAT लाग्छ। नियम नमान्दा hold हुन्छ र fine लाग्न सक्छ। clearance पछि सामान EU मा freely circulate गर्न सकिन्छ। यो प्रक्रिया सामान्यतया १–१० दिन लाग्छ तर delay हुन सक्छ। सधैं reliable courier/forwarder प्रयोग गर्नुहोस् जसले customs broker service दिन्छ।

४. भन्सार शुल्क (Customs Duty) र VAT (Value Added Tax)

नेपालबाट ल्याइने सामानमा मुख्य कर दुई छन्। पहिलो customs duty जुन EU Common Customs Tariff (TARIC) अनुसार हुन्छ तर नेपालको लागि EBA scheme ले धेरै सामान (textiles, clothing, handicrafts आदि) मा ०% duty दिन्छ यदि Certificate of Origin छ। बिना preference, textiles/clothing मा ८–१२% सम्म लाग्न सक्छ। Duty CIF मूल्य (Cost + Insurance + Freight) मा गणना हुन्छ। दोस्रो VAT जुन Poland मा standard २३% छ (कम rate ८% वा ५% केही सामानमा जस्तै books, food)। VAT = (CIF + Duty) मा लाग्छ। उदाहरण: €५०० मूल्यको pashmina (EBA duty-free) मा duty €०, VAT २३% = €११५, कुल €६१५। यदि non-preferential €५०० मा १०% duty = €५०, VAT €१२६.५, कुल €६७६.५। Low-value (<€150) मा duty छुट छ तर VAT सधैं लाग्छ। व्यक्तिगत सामानमा यदि shipped र low value छ भने VAT तिर्नुपर्छ। IOSS (Import One-Stop Shop) प्रयोग गरे e-commerce बाट VAT prepay गर्न सकिन्छ जसले clearance सजिलो बनाउँछ। Duty rate सधैं TARIC मा चेक गर्नुहोस्। कुल लागत मूल्य + shipping + taxes हुन्छ।

५. प्रतिबन्धित/नियन्त्रित सामान र सावधानी

EU/Poland मा केही सामान पूर्ण निषेधित छन् जस्तै हथियार, ammunition, नशालु drugs, counterfeits, child labour products, endangered species। Restricted सामानमा plants/seeds (Phytosanitary Certificate), animal products (Veterinary Certificate), chemicals/hazardous (REACH permit), food (health certificate) पर्छन्। यी बिना अनुमति ल्याउँदा confiscation, fine (€ हजारौं) वा criminal charge हुन सक्छ। व्यक्तिगत प्रयोगका लागि केही छूट हुन्छ तर reasonable quantity चाहिन्छ। EBA preferences को लागि सामान नेपालमा नै produced भएको प्रमाणित हुनुपर्छ। Packaging राम्रो र label सही राख्नुहोस्। यदि courier प्रयोग गर्दै हुनुहुन्छ भने उनीहरूले restricted चेक गर्छन्। सधैं EU Prohibited/Restricted list चेक गर्नुहोस्। सावधानी अपनाउँदा समस्या कम हुन्छ।

६. लागत घटाउने सुझाव

लागत बचाउन HS code र TARIC मा EBA eligibility चेक गर्नुहोस्। Certificate of Origin लिनुहोस् जसले duty ०% बनाउँछ। Invoice मा सही मूल्य राख्नुहोस्—under-invoicing ले penalty लाग्छ। Low-value shipment (<€150) प्रयोग गर्दा duty छुट मिल्छ (२०२६ जुलाईसम्म)। IOSS registered seller बाट किन्दा VAT prepay हुन्छ र clearance fast हुन्छ। Reliable courier प्रयोग गर्नुहोस् जसले customs handling गर्छ। Restricted सामान नल्याउनुहोस्। Multiple small shipments भन्दा एकै ठूलो shipment सस्तो हुन सक्छ तर risk बढ्छ। Packaging मजबुत राख्नुहोस्। Import declaration सही भर्नुहोस्। कुल मिलाएर, EBA लाभ लिँदा लागत धेरै कम हुन्छ।

निष्कर्ष

नेपालबाट पोल्यान्ड आयात गर्दा EBA scheme ले धेरै सामान duty-free बनाउँछ तर VAT २३% सधैं लाग्छ। Certificate of Origin, invoice, packing list अनिवार्य छन्। व्यक्तिगत सामान सरल तर व्यापारिकमा EORI र declaration चाहिन्छ। Restricted/prohibited सामानबाट टाढा रहनुहोस्। नियम नमान्दा सामान खेर जान सक्छ। सही तयारीले प्रक्रिया सजिलो र सस्तो हुन्छ। थप सहयोग चाहियो भने भन्नुहोस्!

थप स्रोतहरू (चेक गर्नुहोस्):

• EU Access2Markets: https://trade.ec.europa.eu/access-to-markets/en/home
• Polish Customs (KAS): https://www.podatki.gov.pl/clo/
• TARIC Database: https://ec.europa.eu/taxation_customs/dds2/taric/taric_consultation.jsp
• EBA Scheme Info: https://trade.ec.europa.eu/access-to-markets/en/content/everything-arms