वैदेशिक प्रवासी नेपाली संघ (FRNA) – विज्ञप्ति
वैदेशिक प्रवासी नेपाली संघ (FRNA) – विज्ञप्ति
विषय: विदेशमा बस्ने नेपाली नागरिक र राहदानीधारी नेपालीहरूलाई चुनावी अधिकारबाट वञ्चित गर्नु अस्वीकार्य छ
मिति:२०२६ जनवरी २३
वैदेशिक प्रवासी नेपाली संघ (FRNA)
वैदेशिक प्रवासी नेपाली संघ (FRNA) विश्वभरिका नेपाली राहदानी बोकेकाहरू, नेपाली नागरिकता भएका प्रवासी र विभिन्न देशमा बसोबास गर्ने नेपाली समुदायको अधिकारको संरक्षण गर्न कार्यरत छ। हामीले निरन्तर विदेशमा रहेका नेपाली नागरिकहरूको अधिकार, योगदान र राजनीतिक सहभागितामा समान अवसर सुनिश्चित गर्न प्रयास गर्दै आएका छौं।
हालको निर्वाचन कानून र प्रचलित व्यवस्थाले विदेशमा रहेका नेपाली नागरिक र राहदानीधारीलाई चुनावी अधिकारबाट वञ्चित गरिरहेको छ। यो नीति केवल अन्यायपूर्ण छ नै तर लोकतन्त्र, मानव अधिकार र प्रवासी नेपालीहरूको ऐतिहासिक योगदानको उपेक्षा हो।
ऐतिहासिक पृष्ठभूमि
नेपालले सदियौँदेखि विदेशमा नेपाली समुदाय फैलाउने परम्परा राखेको छ।
– १८४०–१९५० मा ब्रिटिश भारतमा नेपालीहरू सैनिक, रोजगार र व्यापारमा सहभागी भए।
– २०औं शताब्दीमा मध्यपूर्व, युरोप, अमेरिका, एसिया र अफ्रिका क्षेत्रमा नेपाली विद्यार्थी, श्रमिक र पेशेवर फैलिन थाले।
– विदेश बसेका नेपालीहरूले देशको आर्थिक, सामाजिक र सांस्कृतिक विकासमा महत्वपूर्ण योगदान पुर्याएका छन्।
उदाहरणहरू:
– भूकम्प, बाढी, महामारीमा वित्तीय सहयोग।
– सांस्कृतिक, धार्मिक तथा सामाजिक कार्यक्रमको समर्थन।
– विदेशबाट प्रविधि, ज्ञान र अनुभव देशमा ल्याउने कार्य।
तर यही योगदान बोकेको विदेशी बसोबासधारी नेपाली नागरिकलाई नेपाल रहेर नेपालमा चुनाव लड्नबाट वञ्चित गर्नु अन्याय र ऐतिहासिक भूल हो।
कानुनी र संवैधानिक आधार
नेपालको संविधानले स्पष्ट रूपमा भन्छ:
“नेपाली नागरिकता भएका व्यक्ति राष्ट्रप्रतिको पूर्ण निष्ठा र अधिकार राख्ने।”
नागरिकता र राहदानी/पासपोर्ट भएका व्यक्तिहरूको कानुनी स्थिति:
1. नेपाली नागरिकता कायम — सम्पूर्ण राजनीतिक अधिकारको आधार।
2. विदेशमा स्थायी बसोबास (ग्रीन कार्ड/PR) — बसोबासको अधिकार मात्र, नागरिकता होइन।
3. देशप्रतिको निष्ठा — कर्म र योगदानले मापन हुन्छ, बसोबासले होइन।
अतः विदेशमा बसोबास गरे पनि, नेपाली नागरिकता भएका व्यक्तिहरूलाई देशमा चुनावी अधिकारबाट वञ्चित गर्नु संवैधानिक, कानुनी र लोकतान्त्रिक दृष्टिले गलत हो।
– निष्ठा कागज, बसोबास वा देशको भौगोलिक उपस्थितिले होइन।
– निष्ठा कर्म, योगदान र चेतनाबाट मापन हुन्छ।
– विदेश बसेको नेपालीले देश निर्माणमा योगदान दिन्छ; उसको देशप्रेम कम छैन।
लोकतन्त्रको मूल आधार:
“नागरिकता = सहभागिता।”
विदेश बसेको नेपालीले:
– आर्थिक सहयोग गर्दछ
– सामाजिक, सांस्कृतिक र शिक्षा क्षेत्रमा योगदान दिन्छ
– भूकम्प, बाढी, महामारीमा पहिलो मद्दत पुर्याउँछ
तर चुनाव लड्दा वञ्चित हुनु द्वैध मापदण्ड, अन्याय र विरोधाभासको प्रतिक हो।
वर्तमान समस्या
– लाखौँ नेपाली नागरिक, राहदानीधारी वा स्थायी बसोबासधारी विदेशीले देशप्रतिको योगदान गर्छन्।
– तर उनीहरूलाई निर्णय प्रक्रियामा भाग लिन र नेतृत्व गर्न रोक लगाइन्छ।
– यही विरोधाभासले सामाजिक, भावनात्मक र राजनीतिक पीडा जन्माएको छ।
यो केवल कानुनी विषय मात्र होइन। यो न्याय, लोकतन्त्र र मानव अधिकारको प्रश्न हो।
FRNA को दृष्टिकोण र माग
वैदेशिक प्रवासी नेपाली संघ (FRNA) यस विषयमा दृढ छ:
1. विदेशमा बसोबास गर्ने नेपाली नागरिकहरूलाई नेपाल रहेर चुनाव लड्न पूर्ण अधिकार दिनुहोस्।
2. नेपाली राहदानी/नागरिकता भएका व्यक्तिहरूलाई अलग-अलग बहाना बनाइ वञ्चित नगरियोस्।
3. ग्रीन कार्ड, PR वा बसोबासको आधारमा कुनै पनि नागरिकको राजनीतिक अधिकार सीमित नहोस्।
4. विदेश बसेका नेपालीको अनुभव, ज्ञान र योगदानलाई सम्मान गर्दै लोकतान्त्रिक प्रक्रियामा समावेश गरियोस्। बिदेशबाट नेपाली नागरिकहरुलाई मत दिनबाट वन्चित नगरियोस्
भूकम्प, आपत–बिपतमा विदेश बसेको नेपालीले देश सम्झन्छ।
तर चुनाव लड्दा उसलाई “देशको माया छैन” भन्ने आरोप पूर्ण रूपमा अन्याय, विरोधाभास र लोकतन्त्रविपरीत हो।
ग्रीन कार्ड वा PR हुनु देश त्याग होइन।
नेपाली राहदानी र नागरिकता भएको व्यक्ति लोकतन्त्रमा सहभागिता पाउनै पर्छ।
विदेश बसेका नेपाली देशको पूँजी, ज्ञान र सञ्जाल हुन्।
उनीहरूको नेतृत्व र योगदानलाई रोक्नु भनेको देशको विकास र लोकतन्त्रलाई रोक्नु हो।
“देशलाई माया गर्नु ठाउँमा सीमित छैन, कर्ममा मापन हुन्छ।
नागरिकता छ भने अधिकार छ; बसोबास मात्र बाधक होइन।”
मित्र लाल पार्दे
परिकल्पनाकार एव सन्योजक
बैदेशिक प्रवासी नेपाली संघ
