---

📗 पोल्याण्ड TRC (Karta Pobytu)

---

१. TRC (Karta Pobytu) को विस्तृत परिचय र परिभाषा

पोल्याण्डमा बसोबास गर्ने हरेक गैर-युरोपेली नागरिकका लागि TRC सबैभन्दा महत्त्वपूर्ण कानुनी दस्तावेज हो। यसलाई पोलिस भाषामा Karta Czasowego Pobytu भनिन्छ, जसको अर्थ ‘अस्थायी बसोबास कार्ड’ हो। यो कार्ड केवल एउटा परिचयपत्र मात्र नभई, तपाईं पोल्याण्डको राज्य संयन्त्रको निगरानीमा वैधानिक हुनुहुन्छ भन्ने प्रमाण हो। यसले तपाईंलाई पोल्याण्डमा बस्ने, काम गर्ने, र स्वास्थ्य सेवा जस्ता सामाजिक सुविधाहरू उपभोग गर्ने अधिकार दिन्छ। भिसाको अवधि निश्चित र छोटो हुने हुनाले, लामो समय पोल्याण्डमा भविष्य खोज्नेहरूका लागि यो अनिवार्य छ। यो कार्ड प्राप्त गरेपछि तपाईंले राहदानी (Passport) बोकेर हिँड्नु पर्दैन, पोल्याण्ड भित्र यसैले तपाईंको आधिकारिक पहिचानको काम गर्छ। यसले तपाईंलाई युरोपका २९ वटा सेन्जेन (Schengen) मुलुकहरूमा पर्यटकको रूपमा भ्रमण गर्ने स्वतन्त्रता पनि प्रदान गर्दछ। तर याद राख्नुहोस्, यो कार्ड हुनुको अर्थ तपाईं पोल्याण्डको नागरिक हुनु होइन, केवल एउटा अस्थायी पाहुना वा कामदार हुनु हो। यसको मर्यादा र नियम पालना नगरेमा यो जुनसुकै बेला खोसिन सक्छ।

२. TRC का प्रकारहरू र उद्देश्य (Purpose of Stay) को गहिरो व्याख्या

TRC आवेदन दिनुअघि तपाईंले आफ्नो बसाइको मुख्य उद्देश्य (Purpose) स्पष्ट पार्नुपर्छ, किनकि कार्डको शक्ति त्यसैमा निर्भर हुन्छ। पहिलो र सबैभन्दा धेरै आवेदन दिइने प्रकार ‘कामको आधारमा’ (Work Permit) हो, जसमा तपाईं र तपाईंको रोजगारदाता (Employer) बीचको सम्झौता मुख्य आधार हुन्छ। दोस्रो ‘पढाइको आधारमा’ (Study) दिइने कार्ड हो, जुन केवल पूर्णकालीन विद्यार्थीहरूले मात्र पाउँछन् र यसमा विश्वविद्यालयको भूमिका महत्त्वपूर्ण हुन्छ। तेस्रो प्रकार ‘व्यापारिक’ (Business) हो, जहाँ तपाईंले पोल्याण्डमा आफ्नै कम्पनी दर्ता गरेर राज्यलाई कर तिर्ने र रोजगारी सिर्जना गर्ने वाचा गर्नुहुन्छ। चौथो ‘पारिवारिक पुनर्मिलन’ (Family Reunification) हो, जसले पोल्याण्डमा रहेका वैधानिक नागरिकका श्रीमान/श्रीमती वा छोराछोरीलाई साथमा बस्न अनुमति दिन्छ। यी बाहेक ‘ब्लु कार्ड’ (Blue Card) पनि हुन्छ, जुन उच्च दक्ष प्राविधिक कामदारहरूका लागि विशेष सुविधाहरूसहित जारी गरिन्छ। प्रत्येक प्रकारका आफ्नै छुट्टाछुट्टै कानुनी सर्तहरू र कागजी प्रक्रियाहरू हुन्छन्। यदि तपाईंले आफ्नो उद्देश्य परिवर्तन गर्नुभयो (जस्तै विद्यार्थीबाट कामदार बन्नुभयो) भने, पुरानो कार्ड स्वतः अमान्य हुन्छ र नयाँ प्रक्रिया सुरु गर्नुपर्छ। त्यसैले, आफ्नो उद्देश्य अनुसारको सही श्रेणी छान्नु नै सफलताको पहिलो खुड्किलो हो।

३. आवेदन प्रक्रिया र ‘स्ट्याम्प’ (Stamp) को कानुनी महत्त्व

TRC आवेदन प्रक्रिया तपाईंको हालको भिसा सकिनु भन्दा कम्तीमा एक दिन अगाडि ‘Voivodeship Office’ (Urząd Wojewódzki) मा दर्ता हुनुपर्छ। आवेदन दिने प्रक्रिया आजकल धेरैजसो अनलाइन प्रणाली (MOS Portal) बाट सुरु हुन्छ, तर कागजात बुझाउन व्यक्तिगत रूपमा कार्यालय जानुपर्छ। आवेदन बुझाएपछि तपाईंको पासपोर्टमा एउटा छाप (Stamp/Pieczątka) लगाइन्छ, जुन अत्यन्तै शक्तिशाली कानुनी औजार हो। यो स्ट्याम्पको अर्थ हुन्छ: “तपाईंको भिसा सकिए पनि तपाईं कार्डको निर्णय नआउन्जेल पोल्याण्डमा वैधानिक रूपमा बस्न पाउनुहुन्छ।” यो समयमा तपाईंले पोल्याण्डमा काम गर्न पाउनुहुन्छ कि पाउँदैन भन्ने कुरा तपाईंको अघिल्लो अनुमतिमा निर्भर गर्दछ। धेरै नेपालीहरूले स्ट्याम्पलाई भिसा सरह ठानेर युरोप भ्रमण गर्ने गल्ती गर्छन्, तर स्ट्याम्पले केवल पोल्याण्ड भित्र मात्र बस्ने अनुमति दिन्छ। स्ट्याम्प लागेको अवस्थामा तपाईं नेपाल जान सक्नुहुन्छ, तर पोल्याण्ड फर्कनका लागि कि त कार्ड आइसकेको हुनुपर्छ, कि त नयाँ भिसा लगाउनुपर्छ। यो प्रक्रिया कहिलेकाहीँ ६ महिनादेखि २ वर्षसम्म पनि लम्बिन सक्छ, त्यसैले धैर्यता आवश्यक छ।

४. वैधता (Validity) र ‘Plastic Date’ बीचको भिन्नता

TRC कार्डको प्लास्टिकमा छापिएको मिति र त्यसको वास्तविक कानुनी वैधता बीचको भिन्नता बुझ्नु सबैभन्दा चुनौतीपूर्ण काम हो। धेरैलाई लाग्छ कि कार्डमा २०२७ सम्मको मिति छ भने उनीहरू २०२७ सम्म ढुक्कसँग बस्न पाउँछन्, तर यो सत्य होइन। कार्डको वैधता तपाईंको ‘Purpose’ (उद्देश्य) सँग प्रत्यक्ष जोडिएको हुन्छ। उदाहरणका लागि, यदि तपाईंले कामको आधारमा ३ वर्षको कार्ड पाउनुभयो तर ६ महिनामै काम छोड्नुभयो भने, त्यो कार्डको प्लास्टिक मिति बाँकी भए पनि यसको कानुनी शक्ति समाप्त हुन्छ। काम छोडेको १५ दिनभित्र तपाईंले अध्यागमन कार्यालयलाई जानकारी गराउनु पर्ने कानुनी प्रावधान छ। त्यसपछि तपाईंलाई अर्को नयाँ काम खोज्न ३० दिनको समय दिइन्छ। यदि यो समयभित्र नयाँ कम्पनीसँग प्रक्रिया सुरु भएन भने, तपाईंको ‘Stay’ अवैध मानिन्छ। यसर्थ, कार्डको प्लास्टिक मितिलाई मात्र आधार मानेर बस्नु वा यात्रा गर्नु जोखिमपूर्ण हुन्छ। जहिले पनि आफ्नो काम वा पढाइको अवस्था र कार्डको उद्देश्य मेल खान्छ कि खाँदैन भन्ने कुरामा सजग रहनुपर्छ।

५. कार्ड रद्द हुने प्रक्रिया (Revocation) र प्रशासनिक निर्णय

TRC कार्ड कसैले सजिलै वा विना कारण रद्द गर्न सक्दैन, यसका लागि एउटा निश्चित प्रशासनिक प्रक्रिया (Administrative Decision) पूरा गर्नुपर्छ। जब तपाईंको उद्देश्य समाप्त हुन्छ (जस्तै काम छोड्नु वा कलेजबाट निकालिनु), अध्यागमन कार्यालयले तपाईंको फाइल पुनः खोल्छ। उनीहरूले तपाईंलाई एउटा चिठ्ठी पठाउँछन्, जसमा तपाईंलाई आफ्नो बचाउ गर्ने वा स्पष्टीकरण दिने मौका दिइन्छ। यदि तपाईंले चित्तबुझ्दो जवाफ दिनुभएन वा नयाँ उद्देश्य पेश गर्नुभएन भने, अधिकारीले ‘Decyzja o cofnięciu zezwolenia’ (अनुमति रद्द गर्ने निर्णय) जारी गर्छन्। यो निर्णय भएपछि मात्र तपाईंको कार्ड कानुनी रूपमा ‘Cancelled’ मानिन्छ। रद्द भएको निर्णय तपाईंको ठेगानामा हुलाक मार्फत पठाइन्छ, त्यसैले घर परिवर्तन गर्दा ठेगाना अपडेट गर्नु अति आवश्यक छ। निर्णय आएको निश्चित दिनभित्र (सामान्यतया ३० दिन) तपाईंले पोल्याण्ड वा सेन्जेन क्षेत्र छोड्नुपर्ने हुन्छ। यदि तपाईंले समयमै नयाँ आवेदन दिनुभयो भने यो रद्द प्रक्रिया रोकिन पनि सक्छ। यसरी, कार्ड रद्द हुनु भनेको एउटा कानुनी प्रक्रिया हो, जुन कागजी रूपमा आधिकारिक हुन्छ।

६. बोर्डर गार्ड (Border Guard) को प्रणाली र नेपाल यात्राको जोखिम

नेपालबाट पोल्याण्ड फर्कने क्रममा धेरै नेपालीहरू बोर्डरमा समस्यामा पर्ने गरेका छन्। बोर्डर गार्ड (Straż Graniczna) सँग एउटा केन्द्रीय कम्प्युटर प्रणाली हुन्छ, जसले तपाईंको कार्डको ‘Live Status’ देखाउँछ। कार्ड हातमा भए पनि यदि सिस्टममा तपाईंको रोजगारदाताले “यसले काम छोड्यो” भनेर रिपोर्ट गरिसकेको छ भने, बोर्डर गार्डले तपाईंलाई ‘Red Flag’ देखाउँछ। यस्तो अवस्थामा तपाईंलाई पोल्याण्ड प्रवेश गर्न दिइँदैन र बोर्डरबाटै फिर्ता पठाइन्छ। उनीहरूले तपाईंको कम्पनीसँग फोन गरेर वा ट्याक्स रेकर्ड (ZUS) चेक गरेर तपाईं अझै त्यहाँ कार्यरत हुनुहुन्छ कि हुनुहुन्न भन्ने कुरा तुरुन्तै पत्ता लगाउन सक्छन्। त्यसैले, बिदामा नेपाल जानुअघि आफ्नो कार्ड ‘Active’ छ र कम्पनीसँगको सम्बन्ध राम्रो छ भन्ने कुरा निश्चित गर्नुपर्छ। धेरै नेपालीले “कार्डको मिति छँदैछ, केही हुन्न” भनेर ढुक्क भएर यात्रा गर्दा एयरपोर्टबाटै फर्कनु परेको धेरै उदाहरणहरू छन्। यात्रा गर्दा जहिले पनि पछिल्लो महिनाको तलबको विवरण (Payslip) र कम्पनीको पत्र साथमा बोक्नु बुद्धिमानी हुन्छ।

७. ट्याक्स (ZUS) र तलबको प्रमाण (Income Requirement)

TRC कायम राख्नका लागि तपाईंले पोल्याण्डको सामाजिक सुरक्षा कार्यालय (ZUS) मा नियमित रूपमा ट्याक्स तिरेको हुनुपर्छ। यदि तपाईंको रोजगारदाताले तपाईंको नाममा ट्याक्स तिरिरहेको छैन भने, तपाईंको TRC जुनसुकै बेला खतरामा पर्न सक्छ। अध्यागमन कार्यालयले कार्ड जारी गर्दा र पछि पनि तपाईंको तलब कति छ र त्यसबाट कति ट्याक्स काटिएको छ भन्ने कुराको जाँच गर्छ। पोल्याण्डको नियम अनुसार, तपाईंको तलब कम्तीमा सरकारले तोकेको न्यूनतम तलब (Minimum Wage) बराबर हुनुपर्छ। यदि तपाईंको तलब थोरै देखाइएको छ वा ट्याक्स तिर्न ढिलाइ भएको छ भने, यसले कार्ड नवीकरणमा ठूलो समस्या निम्त्याउँछ। धेरैले कम ट्याक्स तिर्नका लागि नक्कली सम्झौता गर्छन्, जुन पछि बोर्डर गार्ड वा अध्यागमनको जाँचमा पर्दा देश निकालाको कारण बन्न सक्छ। कार्ड प्राप्त गरिसकेपछि पनि हरेक महिना तपाईंको ZUS रिपोर्ट अध्यागमनको सिस्टममा अपडेट भइरहेको हुन्छ। त्यसैले, वैधानिक रूपमा काम गर्नु र समयमै ट्याक्स तिर्नु नै कार्ड सुरक्षित राख्ने अचूक उपाय हो।

८. TRC स्टेटस कसरी जाँच गर्ने र सञ्चारको माध्यम

तपाईंको कार्ड ‘Valid’ छ कि ‘Invalid’ भनेर चेक गर्ने कुनै सार्वजनिक अनलाइन वेबसाइट छैन, जुन कुरा धेरैलाई थाहा छैन। स्टेटस चेक गर्ने एक मात्र आधिकारिक तरिका भनेको आफूले आवेदन दिएको Voivodeship Office मा ‘Inquiry’ पठाउनु हो। तपाईंले इमेल मार्फत वा व्यक्तिगत रूपमा उपस्थित भएर आफ्नो केस नम्बर (File Number) दिएर विवरण माग्न सक्नुहुन्छ। अर्को महत्त्वपूर्ण कुरा ‘ePUAP’ (Electronic Communication) हो, जुन पोल्याण्डको सरकारी सेवाहरूको डिजिटल प्लेटफर्म हो। यसको माध्यमबाट तपाईंले सरकारी कार्यालयहरूसँग सुरक्षित रूपमा सञ्चार गर्न सक्नुहुन्छ। पोल्याण्डमा बस्दा तपाईंको हुलाक ठेगाना (Correspondence Address) सधैँ सही हुनुपर्छ। अध्यागमनबाट आउने महत्वपूर्ण चिठ्ठीहरू हुलाकबाट मात्र आउँछन्, र यदि तपाईंले ती चिठ्ठी बुझ्नुभएन भने पनि कानुनी रूपमा ‘तपाईंले सूचना पाउनुभयो’ भन्ने मानिन्छ। स्टेटसका बारेमा कुनै पनि शङ्का लागेमा दलाल वा साथीभाइको कुरा सुन्नु भन्दा सिधै सरकारी कार्यालयको परामर्श केन्द्रमा जानु उचित हुन्छ।

९. कार्ड हराएमा वा ठेगाना परिवर्तन भएमा के गर्ने?

यदि तपाईंको TRC कार्ड हरायो वा चोरी भयो भने, यो एक गम्भीर विषय हो तर आत्तिनु पर्दैन। सबैभन्दा पहिले नजिकैको प्रहरी चौकीमा गएर ‘Report’ दर्ता गर्नुपर्छ र त्यसको प्रमाण लिनुपर्छ। त्यसपछि ३ दिनभित्र अध्यागमन कार्यालय (Urząd) लाई जानकारी गराएर नयाँ कार्डका लागि आवेदन दिनुपर्छ। कार्ड हराएको अवस्थामा नयाँ कार्ड बनाउन निश्चित शुल्क तिर्नुपर्छ। त्यस्तै, यदि तपाईंले बस्ने घर वा सहर परिवर्तन गर्नुभयो भने, १५ दिनभित्र अध्यागमनलाई नयाँ ठेगाना जानकारी गराउनु पर्छ। ठेगाना परिवर्तन नगर्दा महत्वपूर्ण निर्णयका चिठ्ठीहरू पुरानै ठाउँमा जान्छन्, जसले गर्दा तपाईंको कार्ड रद्द भएको थाहा समेत नहुन सक्छ। धेरै नेपालीहरूले एउटा सहरबाट अर्को सहरमा काम सर्नुहुन्छ तर अध्यागमनलाई भन्नुहुन्न, जुन भविष्यमा ठूलो समस्याको कारण बन्छ। कार्डको पछाडि तपाईंको ठेगाना छापिएको हुन्छ (यदि तपाईंले चाहेमा), त्यसैले ठेगाना परिवर्तन गर्दा नयाँ कार्ड निकाल्नु राम्रो मानिन्छ।

१०. निष्कर्ष र सुरक्षित बसाइका लागि अन्तिम सुझावहरू

पोल्याण्डमा तपाईंको भविष्य र कानुनी सुरक्षा पूर्ण रूपमा TRC (Karta Pobytu) को नियम पालनामा निर्भर गर्दछ। यो लेखको निचोड के हो भने: कार्डको मिति भन्दा कार्डको उद्देश्य (Purpose) बलियो हुनुपर्छ। सधैँ आफ्नो रोजगारदातासँग राम्रो सम्बन्ध राख्नुहोस् र यदि काम परिवर्तन गर्नु परेमा कानुनी प्रक्रियालाई पहिलो प्राथमिकता दिनुहोस्। कसैको बहकाउमा लागेर अवैध रूपमा काम नगर्नुहोस्, किनकि यसले तपाईंको मात्र होइन, पोल्याण्डमा रहेका अरू नेपालीहरूको पनि इज्जतमा दाग लगाउँछ। ट्याक्स (ZUS) को विवरण र तलबको प्रमाण सधैँ फाइल गरेर राख्नुहोस्। पोल्याण्डमा ५ वर्ष लगातार वैधानिक रूपमा बसेपछि तपाईं ‘Permanent Residence’ का लागि योग्य हुनुहुनेछ, जसले तपाईंको युरोपको सपनालाई स्थायी बनाउनेछ। अध्यागमनको नियम पालना गर्नु भनेको झन्झट होइन, बरु आफ्नो भविष्य सुरक्षित गर्नु हो। यदि तपाईंले यी सबै बुँदाहरूलाई ध्यानमा राख्नुभयो भने, पोल्याण्डको बसाइ सुखद र सफल हुनेछ।

---